Đăng ký Trải nghiệm Miễn phí

trẻ em và người lớn

“.. Thật may mắn khi mình đã có cơ hội để lựa chọn Life Art trở thành một điểm dừng chân trong chuyến hành trình cuộc đời tuyệt vời này. Một buổi trải nghiệm miễn phí tại Life Art có thể mô tả như việc đi hai tiếng đàng học một sàng tự sướng cho bản thân…” Hoa Doha

Chắc chắn, mình sẽ quay lại Life Art để học tiếp những khóa học chính thức, để tiếp tục được phiêu, tiếp tục tìm ra những điều thú vị ngay trong chính bản thân mình. Để được cuồng, và điên, để được vứt hết cái sự nhút nhát cố hữu đi, trở thành 1 con người mạnh mẽ, tuôn trào. Trang Siêu Nhân

“Hẹn một ngày gần nhất tôi sẽ đến với Life Art để trải nghiệm nhiều hơn nữa, để đối diện với chính tôi, khám phá mọi ngóc ngách, lắng nghe tiếng nói chân thật sâu thẳm từ bên trong. Thật khó diễn tả những cảm xúc mới lạ, hấp dẫn và độc đáo ấy thành lời, tôi chỉ có thể gửi lời cảm ơn chân thành đến Life Art đã cho tôi một không gian để trải nghiệm.” Mai Thúy An

Hotline: Phương 0985538854

%Life Art Viet Nam Việt Nam Phan Ý Ly: nghệ thuật thúc đẩy sẻ chia và hòa hợp cộng đồng

Một lớp học của Phan Ý Ly (Ảnh: LifeartVietnam)


(HGYT) - “Nếu có điều gì làm bạn phiền muộn, hãy tìm ra nguyên nhân của nó và tâm sự với người khác, không phải để đổ lỗi mà để lý giải nó, đừng có lờ nó đi, và cũng đừng nghĩ rằng đó chỉ là một vấn đề nhỏ, không quan trọng”- Phan Ý Ly chia sẻ.

Với những đóng góp của mình trong phát triển cộng đồng thông qua các dự án nghệ thuật cộng đồng, Phan Ý Ly đang từng bước kéo các cộng đồng trong xã hội xích lại gần nhau và kéo nhiều nhóm cộng đồng thiệt thòi như trẻ em nghèo, người nhiễm H,phát triển hơn, hòa nhập với xã hội.

Chúng tôi gặp Phan Ý Ly tại phòng tập nơi nơi cô thường hướng dẫn lớp. Ấn tượng đầu tiên là căn phòng có tường sơn toàn một màu đen, cả lối vào và gương tập cũng được che phủ bằng những tấm rèm đồng màu. Vì thế mà chủ nhân của nó đã gọi vui đây là “Chiếc hộp đen” (Black Box). Ánh sáng đèn pha dìu dịu tạo cảm giác rất “sân khấu” mà cũng rất dễ chịu làm nền cho cuộc nói chuyện giữa chúng tôi – nói về nghệ thuật, giao tiếp và cách mà chúng có thể hỗ trợ nhau.

Ly không học về nghệ thuật mà về tâm lý học và công tác xã hội. Nên mới hiểu vì sao cô đăm chiêu khi nói về cuốn sách giáo dục kinh điển của Paulo Freire “Pedagogy of the Oppressed” (tạm dịch “Sư phạm của kẻ bị trị” – pv), và cũng chính là nguồn cảm hứng cho loại hình sân khấu có tên Theatre of the Oppressed (“Sân khấu của kẻ bị trị”) mà cô đã áp dụng khi dạy lơp nghệ thuật của cô. Cô nói: “Những người bị ép phải giữ im lặng, không thể đặt câu hỏi, không được tìm hiểu lý do hay những con đường để tiến bộ – đó là những người bị trị”.

Mục đích của nghệ thuật biểu cảm này là giúp mọi người có thể đến gần hơn với những cảm xúc của mình, nhìn thấy rõ những nỗi lo lắng, sợ hãi hay những cảm xúc khác nằm trong góc khuất con người họ, để rồi họ trở nên tự tin hơn, có thể “nhìn thẳng vào mắt” những cảm xúc đó.

“Vậy thứ nghệ thuật đó có gì đặc biệt để trở thành phương tiện biểu đạt cảm xúc được đến thế ?”

Theo Phan Ý Ly, nghệ thuật chỉ là một thuật ngữ mà người ta gán cho tất cả các loại hình sáng tạo. Nó có thể là bất cứ thứ gì từ thuyết trình, viết lách, hội họa đến khiêu vũ. Nói tóm lại, người ta có thể dùng bất kì thể loại nghệ thuật nào để diễn tả cảm xúc một cách linh hoạt nhất và khi ấy, họ cũng trở thành nghệ sĩ. Các giác quan sinh ra là để cảm nhận vạn vật, kể cả giác quan thứ sáu. Sẽ thật lãng phí nếu con người không sử dụng tất cả những loại hình đó.

Hữu hình hóa những cảm xúc vô hình

Đặc biệt, việc hữu hình hóa cảm xúc là điều rất có ích. Ví như trong lớp học dành cho thiếu nhi, bọn trẻ dùng những con rối để diễn tả cảm xúc của mình. “Chúng ta có thể nói chuyện với cảm xúc qua những con rối, ví dụ như hỏi con rối ” Sao bạn lại đến đây” hay “Bạn sẽ mang điều gì tốt cho tôi?” Ngoài ra còn có nhiều các hoạt động khác giúp con người hiểu rõ hơn về cơ thể và cảm xúc của chính mình và mọi người xung quanh tốt hơn với cơ thể, cảm xúc và mọi người xung quanh..

Nghệ thuật mà Ly nói đến thực chất là nghệ thuật giao tiếp – giao tiếp với những cảm xúc của bản thân, giao tiếp với nhu cầu và tình cảm của chính mình, thể hiện cảm xúc với mọi người xung quanh cũnh như thấu hiểu được cảm xúc của họ. Ly chia sẻ “Người Việt Nam vốn duy tâm. Họ vẫn nói chuyện với tổ tiên, nhưng lại dấu đi cảm xúc của chính mình vì sợ bị coi là ích kỉ.”

Tương giao giữa văn hóa và giao tiếp

Phải làm sao khi truyền thống văn hóa đã bắt rễ vào cuộc sống thường nhật? Như việc bắt trẻ con phải xin lỗi người lớn bất kể chúng có sai hay không? Rất nhiều bậc ông bà cha mẹ đến tham dự hội thảo của Ý Ly mong muốn có thể hiểu nói chuyện được được với con cháu mình. Ly trở lại với lý luận của Freire- mâu thuẫn chỉ có thể được giải quyết khi hai bên đều có cơ hội thể hiện cảm xúc của mình, mà không xúc phạm đến bên kia. “Trong văn hóa Việt Nam, chỉ có người lớn tuổi có ưu thế này. Tôi không nghĩ điều này có thể tạo nên một mối quan hệ tốt đẹp, mà trái lại chính nó lại tạo ra rào cản giữa mọi người.”

Khi được hỏi về ấn tượng của Ly với cách giao tiếp của một nền văn hóa khác, cô đã kể về thời gian ở Anh và Kenya. “Người Kenya rất cởi mở. Họ thích những cử chỉ động chạm thân mật, như là nắm tay mà không chỉ với người thân.” Ly khẽ cười khi so sánh “Còn người Việt Nam mâu thuẫn chỉ có thể được giải quyết khi hai bên đều có cơ hội thể hiện cảm xúc của mình, mà không xúc phạm đến bên kia”. Phan Ý Ly giải thích rằng nhiều người tưởng là sau những căng thẳng, một cái ôm là đủ để giải quyết mọi vấn để, không một lời nào cần thêm cả. “Mua một món quà, trao một cái ôm chỉ đủ để thể hiện là bạn muốn giữ mối quan hệ đó, nhưng cốt lõi của vấn đề vẫn chưa được giải quyết. Bản thân việc đề cập đến nó cũng tạo cảm giác đối đầu, ví dụ như là nói vì sao tôi lại làm điều đó hay vì sao tôi bị tổn thương- điều đó không thoải mái chút nào.”

Mặt khác, Ly nghĩ rằng người phương Tây có xu hướng tiếp cận vấn đề một cách logic, và chỉ khi đàm phán kết thúc, họ có thẻ gần guĩ với nhau lại đườc. “Nhưng tôi cho rằng cả hai thái cực đều không tốt. Chúng ta cần cả những tiếp xúc cơ thể và cả những cuộc trò chuyện hợp tình hợp lý.”

Đôi thoại với cộng đồng

Qua những bài báo, blog, hội thảo hay các dự án khác của mình, Ý Ly muốn nói với cộng đồng rằng mục tiêu của những việc làm này là giúp mọi ngườì dễ chia sẻ suy nghĩ, cảm xúc với nhau hơn, có thể là giữa người thân gia đình, đôi lứa yêu nhau hoặc là mọi ngườì trong xã hội nói chung.

“Nếu có điều gì làm bạn phiền muộn, hãy tìm ra nguyên nhân của nó và tâm sự với người khác, không phải để đổ lỗi mà để lý giải nó, đừng có lờ nó đi, và cũng đừng nghĩ rằng đó chỉ là một vấn đề nhỏ, không quan trọng”, nhưng Ly cũng nhấn mạnh rằng để thông điệp của cô ấy trở thành một cuộc đối thoại, cô ấy cũng cần phản hồi từ phía cộng đồng.

Sinh năm 1981, Phan Ý Ly là người Việt Nam đầu tiên nhận được học bổng Chevening để theo học Thạc sỹ về Ứng dụng Nghệ thuật Trình diễn và Truyền thông trong Phát triển tại Đại học Winchester, Anh Quốc. Phan Ý Ly cũng có kinh nghiệm làm việc một số năm trong lĩnh vực phát triển tại UNDP và INGO ở Việt Nam. Năm 2007, Phan Ý Ly hướng dẫn trẻ em sống ở bãi giữa sông Hồng làm phim trong dự án “Cuộc đời của tôi – quan điểm của tôi”, bộ phim đã được trình chiếu rộng rãi tại Việt Nam trong Liên hoan Phim của Liên Hợp Quốc năm 2007.

Phan Ý Ly đã từng sang Kenya để làm phim tài liệu về khu xóm liều Kibera năm 2004. Tính đến nay, Phan Ý Ly đã có 10 năm kinh nghiệm trong phát triển cộng đồng, từng làm việc ở nhiều quốc gia và được biết đến với các dự án đầy sáng tạo trong việc phát triển con người tại Việt Nam. Phan Ý Ly được đánh giá là một nhà hoạt động xã hội năng động và sáng tạo.

Thu Phương
Theo Hòa giải và yêu thương

© 2011, Life Art.

Quan tâm tới những bài tương tự? Hãy để Life Art gửi đến cho bạn!

Facebook