Menu Đóng

9 Chiến lược tư duy phản biện trong cuộc sống hàng ngày

Hầu như tất cả chúng ta đều không sử dụng hết khả năng của mình. Chúng ta có khả năng rất lớn nhưng phần lớn trong số đó đang ngủ im lìm, không được phát triển. Cải thiện kỹ năng tư duy cũng tương tự như cải thiện kỹ năng chơi bóng rổ, múa ballet hay chơi kèn saxophone. Điều này sẽ không xảy ra nếu bạn không có ý thức cam kết để học tập. Chừng nào chúng ta còn coi việc tư duy của ta là đương nhiên, chúng ta sẽ không làm được gì để cải thiện nó.

Phát triển tư duy đòi hỏi một quá trình học tập và sự siêng năng. Bạn chẳng thể trở thành một nhà tư tưởng xuất sắc bằng mỗi việc chỉ nằm đó ao ước. Thay đổi thói quen tư duy là một dự án dài hơi – từ năm này qua năm khác chứ không phải chỉ trong vài tuần hay vài tháng. Những phẩm chất thiết yếu của một người có tư duy phản biện cần có một thời gian dài để phát triển.

Vậy, tóm lại là chúng ta có thể trở thành người có tư duy phản biện không? Làm thế nào để chúng ta tự giúp mình và học viên của mình thực hành suy nghĩ hiệu quả hơn mỗi ngày?

Trước hết, cần hiểu rằng tư duy phản biện trải qua những giai đoạn sau: 

Giai đoạn 1: Không biết (không nhận thức được những vấn đề mấu chốt trong suy nghĩ của mình)

Giai đoạn 2: Bị thách thức (bắt đầu để ý đến những vấn đề trong suy nghĩ của mình)

Giai đoạn 3: Bắt đầu (cố gắng cải thiện cách tư duy nhưng không thực hành thường xuyên)

Giai đoạn 4: Thực hành (nhận ra sự cần thiết phải thực hành thường xuyên)

Giai đoạn 5: Nâng cao (Tiến bộ trong cách tư duy song song với việc thực hành)

Giai đoạn 6: Chuyên gia (Khả năng tư duy thành thạo và sâu sắc, thấu suốt vấn đề giờ đây trở thành bản năng thứ hai của chúng ta)

Chúng ta sẽ phát triển qua những giai đoạn này nếu:

  1. Chấp nhận sự thật là cách tư duy của mình có vấn đề (chấp nhận thách thức lại cách suy nghĩ của mình), và
  2. Bắt đầu thực hành thường xuyên

Trong bài viết này, chúng tôi sẽ giải thích về 9 chiến lược mà những ai quan tâm có thể sử dụng để phát triển kỹ năng tư duy của mình. Khi giải thích, chúng tôi sẽ coi như đang nói chuyện trực tiếp với một người cụ thể. Có lẽ sẽ cần bổ sung chi tiết hơn với một số bạn biết rất ít về tư duy phản biện. 9 chiến lược gồm có:

  1. Sử dụng thời gian “chết”
  2. Mỗi ngày 1 vấn đề
  3. Tiêu chuẩn lý trí
  4. Ghi chép
  5. Định hình lại tính cách
  6. Đối phó với cái Tôi
  7. Định nghĩa lại cách nhìn nhận sự việc
  8. Kết nối với cảm xúc
  9. Phân tích ảnh hưởng của nhóm

Những ý tưởng này chẳng có gì huyền bí cả. Chúng không phải là những điều thiết yếu. Tuy nhiên, mỗi ý tưởng là một cách hợp lý để chúng ta bắt đầu làm những hành động cụ thể nhằm cải thiện tư duy một cách thường xuyên. Mặc dù bạn có thể không thực hiện được tất cả các chiến lược nói trên cùng lúc, nhưng chúng tôi khuyến khích cách tiếp cận mà trong đó bạn trải nghiệm được tất cả trong một khoảng thời gian dài. 

Chiến lược thứ nhất: Sử dụng thời gian “chết”

Mọi người luôn lãng phí thời gian theo cách nào đó, nghĩa là sử dụng thời gian một cách không hiệu quả. Đôi khi chúng ta chỉ “chạy chương trình” từ việc này qua việc khác mà chẳng hề thưởng thức được một việc nào. Thỉnh thoảng chúng ta trở nên bực bội vì những việc nằm ngoài tầm kiểm soát. Thỉnh thoảng chúng ta không lên kế hoạch hiệu quả, gây nên những hậu quả tiêu cực mà lẽ ra ta đã có thể tránh được, ví dụ như tốn vô khối thời gian mắc kẹt vì tắc đường trong khi hoàn toàn có thể đi sớm hơn 30 phút mà chẳng bị tắc tí nào. Thỉnh thoảng chúng ta có những lo lắng vô ích. Thỉnh thoảng chúng ta tiêu tốn thời gian để hoài niệm quá khứ. Thỉnh thoảng chúng ta nhìn đăm đăm vô định vào khoảng không.

Vấn đề là, thời gian thực sự của chúng ta đã trôi đi mất, nếu cân nhắc về những lựa chọn của mình chắc hẳn bạn chẳng đời nào chọn những cách lãng phí thời gian như thế. Vậy tại sao không nhân dịp này để cải thiện kỹ năng tư duy của mình, ví dụ thay vì ngồi hàng giờ trước TV chuyển hết kênh này đến kênh khác để tìm một chương trình hay ho thì hãy dùng thời gian đó, hoặc ít nhất là một phần của nó, để chiêm nghiệm lại một ngày của mình với sự đánh giá về những điểm mạnh và điểm yếu. Chẳng hạn bạn có thể tự hỏi mình những câu hỏi như thế này:

  • Tôi đã suy nghĩ tồi tệ nhất lúc nào trong ngày hôm nay?
  • Khi nào tôi đã suy nghĩ tốt/hay ho nhất?
  • Trong thực tế thì tôi đã nghĩ gì về ngày hôm nay?
  • Tôi có phát hiện ra được điều gì không?
  • Tôi có để cho suy nghĩ tiêu cực đánh bại tôi một cách vô lý không?
  • Nếu được sống lại ngày hôm nay, tôi sẽ làm khác đi như thế nào? Tại sao?
  • Hôm nay tôi có làm gì để đạt được mục tiêu lâu dài của mình không?
  • Tôi có hành động phù hợp với những giá trị riêng của mình?
  • Nếu ngày nào trong 10 năm tới tôi cũng sống như thế này, liệu tới lúc đó tôi có đạt được một thành quả xứng đáng với thời gian 10 năm đó không?

Điều quan trọng là bạn nên dành một chút thời gian cho từng câu hỏi trên. Và cũng rất hữu nếu bạn lưu lại được những quan sát của mình, có như vậy bạn mới có thể bắt bản thân “chỉ mặt điểm tên” những điều bạn nhìn thấy và nhận ra. Dần dần, bạn sẽ chú ý đến những khuôn mẫu lặp đi lặp lại trong cách tư duy của mình.

Chiến lược thứ 2: Mỗi ngày 1 vấn đề

Khi bắt đầu một ngày, hãy chọn một vấn đề để chiêm nghiệm khi bạn có thời gian rảnh. Tìm ra logic của vấn đề bằng cách nhận diện những yếu tố của nó. Nói một cách khác, hãy tư duy một cách có hệ thống thông qua những câu hỏi sau đây:

Chính xác thì cái gì là vấn đề? Làm thế nào để tôi biến nó thành một câu hỏi? Nó liên quan như thế nào đến mục đích, mục tiêu và nhu cầu của tôi?

  • Bất kì khi nào có thể, tiếp cận từng vấn để một. Nêu ra vấn đề một cách rõ ràng và chính xác nhất mà bạn có thể.
  • Nghiên cứu vấn đề để làm rõ “kiểu” vấn đề nào mà bạn đang đối mặt. Ví dụ hãy nhận diện điều gì bạn sắp phải làm để giải quyết nó. Hãy phân biệt vấn đề nào bạn có thể kiểm soát được, và vấn đề nào bạn không kiểm soát được. Hãy bỏ qua một bên những vấn đề ngoài tầm kiểm soát của bạn và tập trung năng lượng vào những vấn đề mà bạn có khả năng giải quyết được.
  • Xác định và tích cực tìm kiếm những thông tin mà bạn cần.
  • Cẩn thận phân tích và diễn dịch những thông tin bạn thu thập được,  Rút ra những kết luận hợp lý theo khả năng của bạn.
  • Xác định những lựa chọn của bạn để hành động. Trước mắt bạn có thể làm gì? Về lâu dài bạn có thể làm gì? Phân biệt được những vấn đề trong tầm kiểm soát và những vấn đề nằm ngoài tầm kiểm soát của bạn. Nhận diện một cách rõ ràng những giới hạn của bạn về tiền bạc, thời gian và năng lực.
  • Đánh giá những lựa chọn của bạn, bao gồm cả những thuận lợi và khó khăn của những lựa chọn ấy trong trường hợp mà bạn đang rơi vào.
  • Lựa chọn một cách tiếp cận chiến lược cho vấn đề và theo đuổi tới cùng chiến lược đó. Điều này có thể bao gồm những hành động trực tiếp hoặc các chiến thuật chờ đợi-quan sát đã được nghiên cứu kĩ lưỡng.
  • Khi bạn hành động, luôn quan sát tác động của những hành động đó. Hãy sẵn sàng cho việc cần phải lập tức xem xét lại chiến lược nếu đó là yêu cầu của tình huống. Hãy chuẩn bị cho việc thay đổi chiến lược, các phân tích hoặc các tuyên bố về vấn đề hoặc thậm chí cả 3 yếu tố đó khi bạn có thêm nhiều thông tin và hiểu rõ về vấn đề hơn.

Chiến lược thứ 3: Các tiêu chuẩn của lý trí

Mỗi tuần, hãy phát triển nhận thức cao hơn một trong những tiêu chuẩn lý trí phổ quát (Rõ ràng, đúng với sự thật, có tính chính xác, phù hợp, độ sâu, bề rộng, logic, có ý nghĩa). Mỗi tuần tập trung vào 1 tiêu chuẩn, ví dụ tuần 1 tập trung vào tiêu chuẩn “rõ ràng”, tuần 2 tập trung vào “đúng với sự thật”, v.v… Chẳng hạn, khi bạn chọn tập trung vào tiêu chí “rõ ràng”, hãy cố gắng để ý khi nào thì bạn không rõ ràng trong giao tiếp với người khác ; để ý cả khi người khác không rõ ràng khi nói chuyện với bạn.

Khi bạn đọc, hãy để ý xem khi nào thì bạn hiểu rõ những gì bạn đang đọc. Khi bạn nói ra hoặc viết ra quan điểm của mình (vì bất cứ lý do gì), hãy hỏi bản thân bạn xem khi nào chính bạn cũng cảm thấy những gì mình nói ra là rất rõ ràng. Trong lúc làm điều này, tất nhiên là bạn cũng cần tập trung vào 4 kỹ thuật làm rõ:

  1. Phát ngôn một cách rõ ràng và chính xác (với sự cân nhắc lựa chọn từ ngữ),
  2. Bổ sung làm rõ ý của bạn bằng những từ khác,
  3. Từ kinh nghiệm của mình, lấy ví dụ cho điều bạn muốn nói,
  4. Sử dụng phép so sánh, ẩn dụ, hình ảnh hoặc biểu đồ để minh họa cho điều bạn muốn diễn đạt.

Nói cách khác, bạn sẽ thường xuyên nói rõ, bổ sung, minh họa và lấy ví dụ cho quan điểm của mình. Và  hãy thường xuyên yêu cầu người khác làm tương tự.

Chiến lược thứ tư: Ghi chép

Mỗi tuần hãy viết một số lượng bài nhất định, sử dụng khung sau (đánh số riêng biệt cho từng phần):

  1. Tình huống. Mô tả tình huống là gì và có ý nghĩa như thế nào với bạn (điều đã khiến bạn quan tâm sâu sắc). Mỗi lần chỉ tập trung vào 1 vấn đề.
  2. Phản ứng của bạn. Mô tả cụ thể và chính xác những gì bạn đã làm để phản ứng trước tình huống đó.
  3. Phân tích. Sau đó, dưới ánh sáng của những gì bạn đã viết, phân tích cái gì chính xác đã xảy ra trong tình huống đó. Hãy đi sâu vào bên dưới những yếu tố bề mặt của sự việc.
  4. Đánh giá. Đánh giá ý nghĩa những phân tích của bạn. Bạn học được điều gì về bản thân? Bạn sẽ làm gì khác đi nếu trải nghiệm lại tình huống đó?

Chiến lược thứ 5: Định hình lại tính cách của bạn

Chọn một đặc điểm trí tuệ, ví dụ kiên trì, tự chủ, đồng cảm, can đảm, khiêm tốn, v.v… để phấn đấu trong từng tháng, tập trung vào việc làm thế nào để phát triển phẩm chất đó trong bạn. Ví dụ bạn tập trung vào khiêm tốn: bắt đầu chú ý để nhận ra khi nào bạn thừa nhận rằng mình sai. Nhận ra khi nào bạn từ chối nhận là mình sai, ngay cả khi thực tế có bằng chứng rõ ràng là bạn sai. Nhận ra lúc nào bạn trở nên phòng thủ khi người khác cố gắng chỉ ra sự thiếu hụt trong việc bạn làm hoặc suy nghĩ của bạn. Nhận ra khi nào sự kiêu ngạo đã ngăn bạn khỏi việc học hỏi, ví dụ khi bạn tự nói với bản thân rằng “Tôi đã biết hết tất cả mọi thứ tôi cần phải biết về chủ đề này” hoặc “Tôi cũng biết nhiều như anh ta. Anh ta nghĩ mình là ai mà lại áp đặt ý kiến lên tôi?”. Từ việc thừa nhận sự thiếu hiểu biết của mình, bạn có thể bắt đầu đối mặt với nó.

Chiến lược 6: Đối mặt với cái Tôi

“Cái Tôi” được hình thành từ trong bản năng của con người – ta có khuynh hướng tự động nghĩ thế nào để có lợi cho bản thân. Từ hoạt động hàng ngày, bạn có thể bắt đầu quan sát lối suy nghĩ đề cao “cái Tôi” trong từng hành động bằng việc suy ngẫm những câu hỏi kiểu như: Trong hoàn cảnh nào tôi có những suy nghĩ ích kỷ? Đã bao giờ tôi bị kích động chỉ vì những chuyện nhỏ? Đã bao giờ tôi nói hoặc làm điều gì “phi lý” để mọi việc theo đúng ý của tôi? Tôi đã cố gắng áp đặt ý muốn của mình lên người khác? Tôi đã bao giờ vì thất bại trong việc nói lên quan điểm mạnh mẽ của mình mà dẫn đến cảm thấy oán giận sau đó? Một khi bạn đã nhận ra lối suy nghĩ đề cao “cái Tôi” hoạt động như thế nào, bạn có thể bắt đầu thay thế nó bằng những suy nghĩ lý trí hơn thông qua việc tự suy ngẫm một cách có hệ thống, suy nghĩ theo kiểu: Một người lý trí sẽ cảm thấy như thế nào trong tình huống này? Một người lý trí sẽ làm gì? So với điều tôi muốn làm thì thế nào? (Gợi ý: Nếu bạn thấy bạn liên tục kết luận rằng người có lý trí cũng chỉ cư xử theo cách mà bạn đã làm, rất có thể bạn đang tự lừa dối bản thân.)

Chiến lược 7: Định nghĩa lại cách nhìn nhận sự việc

Chúng ta sống trong một thế giới thể hiện ở 2 khía cạnh: cá nhân và xã hội, trong đó mỗi tình huống đều được “định nghĩa”, mọi sự việc đều được gán cho một ý nghĩa nào đó. Một tình huống được định nghĩa như thế nào sẽ không chỉ ảnh hưởng tới cảm nhận của ta về sự việc, mà còn quyết định hành động của ta và những tác động của sự việc đó đến ta. Tuy nhiên, hầu hết mọi tình huống đều có thể được định nghĩa theo nhiều cách khác nhau. Thực tế này mở ra những cơ hội to lớn cho chúng ta. Về nguyên tắc, bạn và tôi hoàn toàn có khả năng làm cho cuộc sống của chúng ta hạnh phúc hơn, trọn vẹn hơn. Về nguyên tắc, rất nhiều định nghĩa tiêu cực mà chúng ta gán lên các tình huống xảy ra trong đời có thể được chuyển hóa thành những định nghĩa tích cực. Chúng ta có thể hạnh phúc thay vì đau khổ. Chúng ta có thể cảm thấy trọn vẹn, mãn nguyện thay vì bất lực.

Trong chiến lược này, chúng ta luyện tập xác định lại cách mà mình nhìn nhận vấn đề, chuyển từ tiêu cực thành tích cực, từ bế tắc thành khởi đầu mới, từ sai lầm thành cơ hội để học tập. Để chiến lược này có thể thực hiện được, chúng ta cần tạo ra những hướng dẫn cụ thể cho bản thân. Ví dụ, tạo một danh sách từ 5 đến 10 bối cảnh tiêu cực cứ lặp đi lặp lại, trong đó bạn cảm thấy nản lòng, tức giận, buồn phiền, lo lắng. Từ đó bạn có thể nhận ra mình đã định nghĩa như thế nào về mỗi trường hợp này, chính nó là gốc rễ làm sinh ra những cảm xúc tiêu cực. Chúng ta có thể chọn một định nghĩa thay thế hợp lý cho mỗi trường hợp và từ đó lên kế hoạch cho những phản ứng mới và cả những cảm xúc mới. Ví dụ, nếu bạn có xu hướng lo lắng về tất cả mọi vấn đề, cả những vấn đề bạn có thể giải quyết và những vấn đề bạn không thể giải quyết, bạn có thể xem xét lại những suy nghĩ của mình theo cách này: “Với tất cả mọi vấn đề đã sáng tỏ, có thể có giải pháp hoặc không, nếu có giải pháp – hãy tiếp tục suy nghĩ cho đến khi tìm ra, nếu không – hãy quên nó đi cho nhanh”.

Hãy cùng xem xét một ví dụ khác. Với tình huống tiếp xúc với một người khác phái lần đầu, bạn không nên định nghĩa nó theo kiểu: “Phản ứng của người này sẽ nói lên rằng tôi có hấp dẫn hay không”. Thay vào đó, bạn có thể có cách nhìn nhận khác: “Tôi sẽ xem xem người này có bị thu hút bởi tôi không dựa trên cách họ đón nhận tôi”. Với định nghĩa đầu tiên trong tâm trí, bạn sẽ cảm thấy bị thất vọng nếu người đó có vẻ không “thích” bạn; với cách định nghĩa thứ hai, bạn sẽ nhận ra rằng phản ứng của một người trước một người lạ đơn giản xuất phát từ những quan điểm chủ quan của người đó, và phản ứng này không thể hiện đúng con người thật của người lạ đó. Với cách suy nghĩ như vậy, bạn sẽ không coi việc người khác không tỏ ra “thích” bạn đồng nghĩa với việc có một “sai sót” nào đó trong con người bạn.

Chiến lược thứ tám: Kết nối với cảm xúc của bạn

Mỗi khi có những cảm xúc tiêu cực, hãy hỏi bản thân: Chính xác thì suy nghĩ nào đang dẫn đến cảm xúc này? Ví dụ nếu bạn cảm thấy giận dữ, hãy hỏi bản thân rằng suy nghĩ nào làm cho tôi giận dữ như vậy? Tôi có thể nghĩ về tình huống này theo những cách nào khác? Ví dụ, bạn có thể suy nghĩ về tình huống đó để nhìn thấy sự hài hước hay đáng thương ở trong đó không? Nếu có, hãy tiếp tục tập trung vào hướng suy nghĩ ấy và cuối cùng thì cảm xúc của bạn sẽ thay đổi để phù hợp với cách suy nghĩ mới.

Chiến lược thứ chín: Phân tích ảnh hưởng của nhóm

Hãy phân tích một cách chặt chẽ hành vi nào được khuyến khích, hành vi nào không được khuyến khích trong các nhóm mà bạn thuộc về. Đối với bất kỳ nhóm nào, bạn được “yêu cầu” tin vào điều gì? Bạn bị “cấm” làm điều gì? Mọi nhóm đều đòi hỏi sự tuân theo ở một mức độ nào đó. Phần lớn con người đều sống theo cách nhìn của người khác về bản thân mình. Hãy tìm xem bạn đang phải chịu những áp lực gì và suy nghĩ một cách rõ ràng xem bạn muốn chấp nhận hay từ chối áp lực đó.

Kết luận

Điều quan trọng cần lưu ý khi đề ra các chiến lược là nhớ rằng bạn đang tham gia vào một thí nghiệm cá nhân. Bạn thử nghiệm các ý tưởng trong cuộc sống hàng ngày của mình. Khi có cái nhìn rõ ràng hơn nhờ những trải nghiệm thực tế của chính mình, bạn tích hợp chúng và phát triển thêm lên. Ví dụ bạn thấy rằng chiến lược “Định nghĩa lại cách nhìn nhận sự việc” là dựa trên cảm nhận, vậy thì hãy dùng nó để bắt đầu. Rồi bạn sớm nhận ra các định nghĩa mang tính xã hội quy định nhiều tình huống trong cuộc đời mình, qua đó hành vi ứng xử của bạn được định hình và kiểm soát như thế nào:

– “Tôi sẽ tổ chức một bữa tiệc” (Mọi người tự biết là cần cư xử như thế nào trong một bữa tiệc)

– “Lễ tang diễn ra vào thứ Ba” (Có một số hành vi cụ thể được trông đợi trong một lễ tang)

– “Jack chỉ là bạn bè, chứ không hẳn là bạn” (Chúng ta cư xử rất khác nhau trong hai trường hợp)

Bạn bắt đầu nhìn thấy các định nghĩa mang tính xã hội quan trọng và có sức ảnh hưởng như thế nào. Bạn bắt đầu định nghĩa lại các vấn đề, các tình huống theo cách đi ngược lại với những định nghĩa phổ biến đã được chấp nhận. Sau đó bạn nhận thấy việc định nghĩa lại vấn đề (và các mối quan hệ) cho phép bạn “Kết nối với cảm xúc” như thế nào. Bạn nhận ra rằng cách mà bạn suy nghĩ (cũng là cách định nghĩa sự việc) tạo ra cảm xúc bạn trải nghiệm. Khi bạn nghĩ mình bị đe dọa (nói cách khác, bạn định nghĩa 1 tình huống “có tính đe dọa”), bạn cảm thấy sợ hãi. Nếu bạn định nghĩa một tình huống là “thất bại”, bạn có thể cảm thấy chán nản, thất vọng. Mặt khác, nếu vẫn là tình huống ấy nhưng bạn nghĩ nó là “bài học hoặc cơ hội để học tập”, bạn cảm thấy có động lực để học. Khi bạn nhận ra bạn có thể thực hành việc kiểm soát này, cả hai chiến lược cùng bắt đầu có hiệu quả và bổ trợ lẫn nhau.

Tiếp đến là xem xét xem làm sao để bạn thực hành được chiến lược 9 (Phân tích ảnh hưởng của nhóm). Một trong những điều chính mà các nhóm làm là kiểm soát chúng ta bằng cách kiểm soát các định nghĩa mà chúng ta được phép hoạt động trên đó. Khi một nhóm định nghĩa thế này mới là “sành điệu” còn thế kia là “dở hơi”, thì các thành viên trong nhóm sẽ cố gắng để tỏ ra “sành điệu” và không “dở hơi”. Khi giám đốc nói “Ý kiến này rất hay”, nhân viên của ông ta hiểu rằng không nên nói về ý kiến đó là “Nó rất vở vẩn”. Và họ biết thế bởi là “sếp” nghĩa là có quyền được đưa ra nhận định về tình huống hay các mối quan hệ là thế này hay thế kia. Bây giờ bạn có 3 chiến lược đan xen: “Định nghĩa lại vấn đề”, “Kết nối với cảm xúc”, và “Phân tích ảnh hưởng của nhóm”. 3 chiến lược này được hợp nhất lại.

Bây giờ bạn có thể thử nghiệm với bất kì những chiến lược nào còn lại, tìm kiếm cơ hội để tích hợp chúng vào trong suy nghĩ và cuộc sống của mình. Nếu bạn tiếp tục theo đuổi một kế hoạch tương tự với những gì chúng ta đã mô tả, bạn đang phát triển thành một nhà tư tưởng. Chính xác hơn, bạn đang trở thành một nhà tư tưởng “thực tập”. Việc thực hành của bạn sẽ mang lại tiến bộ. Với tiến bộ đó, tư duy thành thạo và sâu sắc sẽ dần trở thành bản năng của bạn.

——–

Nguồn: Paul, R. & Elder, L. (2001). Biên soạn từ sách của Paul, R. & Elder, L. (2001). Critical Thinking: Tools for Taking Charge of Your Learning and Your Life.

Người dịch: Đặng Minh Thư

Biên tập: Hoàng Thanh Thảo

Ảnh: http://isha.sadhguru.org/blog/lifestyle/dna-of-success/organizing-mind-for-success/

Gửi phản hồi

Related Posts

0987567168