Menu Đóng

Diễn viên và Cuộc đời

Để thành công trong sự nghiệp làm diễn viên, bạn cần có quá trình liên hệ và chạm vào được phần dễ tổn thương nhất của bản thân mình – đó là cảm giác nhạy cảm, sâu sắc, con người thật bên trong của bạn – đứa trẻ nhút nhát bên trong bạn. Bằng cách học được sự tôn trọng và nuôi dưỡng sự dễ tổn thương của chính mình, bạn sẽ nhận ra sự sáng tạo nền tảng và chiều sâu trong diễn xuất của chính mình. Ngược lại, việc thiếu khả năng chạm vào được sự yếu đuối của mình chính là nguyên nhân của diễn xuất tồi, điều này sẽ cho thấy diễn viên hét vào mặt nhau những câu thoại chẳng liên quan gì đến cảm xúc bên trong họ cả.

faustwork-mask_210

Một số kỹ thuật diễn xuất truyền thống được lập trình để đánh lừa bộ não của diễn viên rơi vào trạng thái dễ bị tổn thương trong sự thăng hoa của nhân vật hoặc sự hồi tưởng về cảm xúc. Nhưng bởi vì những kỹ thuật này thực qua chỉ là “trò chơi trí não”, chúng không hiệu quả và an toàn bằng việc bạn phát triển khả năng tiếp cận và kiểm soát một cách có ý thức về sự dễ tổn thương của chính mình, điều này sẽ cho phép bạn dùng chúng một cách linh hoạt khi đang diễn.

Sự dễ tổn thương cho thấy những mâu thuẫn rất con người –  và vì vậy đó là điểm cốt lõi của tất cả những diễn xuất sâu sắc. Diễn xuất mà gạt bỏ đi sự dễ tổn thương thuần túy của con người thường sẽ khiến cho diễn viên thất bại.

Chúng ta sinh ra đã bất lực, không tự làm được gì cho bản thân. Đứa trẻ yếu đuối này luôn tồn tại bên trong chúng ta suốt cuộc đời. Tính cách của chúng ta phát triển xung quanh đứa bé đó như một vòng tròn xung quanh một cái cây đang lớn. Sự yếu đuối còn lại và thông tin cho trí khôn cảm xúc của chúng ta, tiếp năng lượng cho những thăng hoa trong tình yêu và thể xác, bóp nát chúng ta khi mất mát và khổ đau, v.v.

Khi bạn kết nối được với sự dễ tổn thương bên trong mình, bạn có được cảm nhận sâu sắc nhất về mình là ai, mình muốn gì. Một phần trong việc xác định được mong muốn của nhân vật mà mình thủ vai, vốn là chìa khóa cho sự diễn xuất tuyệt vời, là cảm nhận được sự yếu đuối của nhân vật. Nếu không có sự hiểu biết và ý thức về sự dễ tổn thương của nhân vật, bạn không thể bao quát được nguyên nhân của sự mâu thuẫn trong bất cứ vở kịch nào. Và bạn không thể nhận ra được mục tiêu của nhân vật hoặc vì sao họ lại đang làm cái họ làm.

Việc nhận diện được sự dễ tổn thương của nhân vật bắt đầu với việc nhận diện điều tương tự từ chính mình. Với rất nhiều diễn viên, đây là sự luyện tập cả cuộc đời.

Sự dễ tổn thương không mang tính xấu hay tốt, nó đơn giản chỉ là sự thật. Một vài sự dễ tổn thương cho chúng ta cảm giác tuyệt vời và một vài loại khác cho ta cảm giác kinh sợ. Tất cả những sự tổn thương này thực tế tích lũy qua trải nghiệm và ký ức. Chúng ta càng học cách dưỡng nuôi sự dễ tổn thương của mình, chúng ta càng dễ dàng chia sẻ sự riêng tư và càng cảm thấy an toàn và hạnh phúc trong thế giới này.

Nhưng, chúng ta sống trong một nền văn hóa mà tính dễ tổn thương bị đem ra giễu cợt, lạm dụng, trấn áp, và xuyên tạc.  Bởi vậy, nhiều người đang đọc bài viết này thậm chí còn không thể ý thức được sự dễ tổn thương của mình là gì. Một số người đã bị bạo hành đến mức cắt đứt mọi mối liên quan với sự dễ tổn thương của mình. Bên trong những con người này, sự dễ tổn thương là điều gì đó xấu xa và nhu cầu  trốn tránh chúng gần như là mục tiêu chính của việc tại sao họ tồn tại.

Khi chúng ta không biết cách làm thế nào để nuôi dưỡng và quý trọng tính dễ tổn thương của mình, chúng ta dễ dàng mâu thuẫn với người khác, khó khăn và chật vật hơn khi muốn tìm sự an toàn trong cảm xúc, và liên tục phải tìm kiếm sự chấp thuận của người khác một cách thái quá.

Đây là một số ví dụ về việc người ta làm gì để tránh sự dễ tổn thương (có điều rõ rệt, có điều tế nhị hơn):

• Chúng ta ăn để khỏi bị đói. Sự đói khát dẫn đến sự tổn thương trầm trọng – và cái chết.

• Chúng ta tập thể dục để cảm thấy tốt hơn về bản thân, để trở nên khỏe mạnh hơn, để hấp dẫn người khác, để thay đổi trạng thái tinh thần. Hãy nghĩ đến những gì đối nghịch lại: thấy tồi tệ về bản thân, bị ốm yếu, không hấp dẫn được người khác, trong trạng thái tinh thần tồi tệ. Đó chính là những trạng thái dễ bị tổn thương, không an toàn của một sinh vật.

• Chúng ta đến trường luật để trở thành luật sư bởi vì chúng ta được người khác nói hàng ngàn lần rằng đó là điều chúng ta phải làm khi lớn lên; rằng đó là điều đáng kính trọng; rằng bởi vì bố mày là luật sư; rằng vì chúng ta phải nối tiếp truyền thống, v.v. Nếu chúng ta không làm, có lẽ chúng ta sẽ cảm thấy rất dễ bị tổn thương: chúng ta sẽ không được sự đồng thuận của gia đình mình, chúng ta cảm thấy không được kính trọng và giống như bị thất bại trong cuộc sống. Vì thế, mục tiêu của việc trở thành luật sư chính là nguyên nhân sâu xa của việc tránh bị tổn thương.

• Chúng ta gào thét vào mặt người khác khi cảm thấy bị xúc phạm – hoặc chúng ta câm lặng, mỉm cười và tự nhủ họ chả khác nào con vật. Cả hai cách đều khiến chúng ta cảm thấy đỡ bị tổn thương trong hoàn cảnh đó. Những cách này trong cuộc sống đã giúp chúng ta khỏi bị tổn thương.

• Chúng ta tham gia chiến tranh vì chúng ta bị đe dọa. Sự dễ tổn thương của chúng ta đã được kích thích và vì vậy chúng ta cần tấn công.

• Người ta dùng ma túy và chất có cồn để giải thoát khỏi sự dễ bị tổn thương và để cảm thấy mạnh mẽ hơn, an toàn hơn.

• Chúng ta tìm kiếm bạn đời vì nếu không có, chúng ta sẽ cảm thấy cô đơn và dễ bị tổn thương. Hoặc chúng ta ước mong rằng sẽ không bao giờ tìm được người bạn đời, bởi vì một cuộc tình sẽ chỉ làm người ta dễ tổn thương hơn thôi. Cả hai trạng thái đều là cách chúng ta thoát khỏi sự dễ bị tổn thương nhằm cảm thấy an toàn hơn trong thế giới này.

Những ví dụ kể trên nghe thật tiêu cực với nhiều người. Nhưng việc tiếp cận được vào phần nhạy cảm nhất, dễ tổn thương nhất bên trong mình là cần thiết để yêu thương và gần gũi. Quá trình chúng ta cảm thấy mình bắt đầu yêu, là một phần của việc hé lộ sự dễ tổn thương của chính mình đến với người khác, được người đó đón nhận và trân trọng. Được hé lộ cho người khác chính là  nguồn gốc của sự thăng hoa cao nhất mà ta có thể hình dung. Chúng ta cảm thấy được hiểu về mình và gắn kết với người khác  một cách sâu sắc, và đây chính là cảm giác rất bình an. Nhưng đây cũng chính là lý do vì sao khi mất đi một người mà chúng ta yêu tha thiết, thì đó lại là một trải nghiệm đau khổ tột cùng – đứa trẻ non nớt bên trong chúng ta đã bị bỏ rơi cho đến khi chúng ta học cách tự chăm sóc lấy mình (hoặc tìm được ai đó chăm sóc sự dễ tổn thương này cho chúng ta).

Có hàng ngàn ví dụ khác – và dĩ nhiên các ví dụ nêu trên là quá đơn giản so với nội dung của bài viết này. Hãy thử tĩnh tâm và nghĩ lại về những gì bạn làm hàng ngày và những phản ứng mà bạn có. Hãy tìm kiếm một cơn cảm xúc nào đó – thứ cảm xúc thôi thúc bạn phải làm gì đó hoặc một kiểu phản ứng mạnh. Nếu nó tồn tại, tức là sự dễ tổn thương đang dẫn dắt hành vi của bạn. Sẽ là dễ dàng cảm nhận sự dễ tổn thương nhất khi  bạn đang có cơn xúc cảm đầy năng lượng này. Hãy xem liệu bạn có thể “cảm nhận” sự dễ tổn thương này không  nếu bạn không phản ứng theo cách hay làm.

Học về sự dễ tổn thương của chính mình, và những phản ứng của mình cũng như mục tiêu sống được đến từ sự dễ tổn thương này, là một phần quan trọng trong đào tạo diễn viên chuyên nghiệp. Từ đó bạn như một cuốn từ điển sống về sự dễ tổn thương của con người, và có thể nhận diện dễ dàng sự dễ tổn thương trong mỗi nhân vật mà bạn thủ vai. Cảm nhận sự tổn thương chính là phần rất quan trọng để diễn xuất của bạn đa chiều, khó phán đoán, kịch tính, và tròn trịa.

Có rất nhiều sách viết về sự dễ tổn thương, đứa trẻ bên trong mình..  Nội dung đào tạo này vẫn còn thiếu trong rất nhiều chương trình đào tạo diễn viên. Thật là không may mắn, bởi vì việc liên hệ được với sự dễ tổn thương của chính mình và của chính nhân vật, là một điều cốt lõi cho mỗi vai mà bạn diễn.

Đôi khi, việc thực hiện hành động và theo đuổi mục tiêu, trong quá trình diễn, sẽ tự nhiên hé lộ sự dễ tổn thương của nhân vật (và các trạng thái khác nữa) – như một “may mắn”. Nhưng bởi vì điều này không đào tạo cho diễn viên ý thức được quá trình của chính mình, nên nó không bền. Diễn viên có thể sẽ bị chỉ trích trong các khóa đào tạo, rằng diễn xuất của họ thiếu chiều sâu. Trường phái hành động/ mục tiêu không đủ cho rất nhiều tình huống diễn xuất trong cuộc sống thật, khi mà các diễn viên khác không có mặt để mà kết nối với bạn hoặc bạn đang phải rất xúc động rồi đạo diễn mới hô “diễn”.

Bạn có thể học cách trân trong sự dễ tổn thương của mình một cách có ý thức. Bạn có thể tiếp cận sự dễ tổn thương của mình trong diễn xuất – một cách an toàn và vui vẻ. Bạn không cần các chiêu trò hay sự tưởng tượng mà giảng viên hoặc đạo diễn cố gắng áp dụng cho bạn.

Một số trạng thái mà diễn viên cần biết là: khủng hoảng, hồi hộp, cảm giác thiếu an toàn, lo lắng, bị bỏ rơi, cô độc, yếu kém, vô vọng, yêu đương, thăng hoa, khám phá, không biết gì, vui chơi, băn khoăn, ngạc nhiên, ngây thơ..v.v

Chìa khóa cho diễn xuất là khi bạn tiếp cận được vào sự dễ tổn thương của mình mà không bị chính nó dắt mũi – tiếp cận một cách có ý thức vào sự dễ tổn thương của mình – từ chính trung tâm của việc mình là ai. Những bài tập về nhân vật điển hình, sẽ hỗ trợ bạn tìm ranh giới của mình, ý thức rõ và giúp bạn thăng bằng về việc mình là ai. Bài tập cho phép bạn làm lành và trân trọng vết thương của mình. Học về sự dễ tổn thương của mình, nhân vật điển hình bên trong mình, người khỏa lấp các vết thương lòng, sẽ cho phép bạn đưa năng lượng này vào diễn xuất của mình một cách an toàn.

Không có gì có thể so sánh được với việc đứng trước khán giả và hé lộ mình là ai ở tầng sâu nhất, trong một nhiệm vụ tưởng tượng là “nhân vật”, bạn có vai trò cần kể một câu chuyện. Đây là những khoảnh khắc vì sao diễn viên sống chết với nghiệp diễn. Và bằng cách tiếp cận được vào trong sâu thẳm của “tôi là ai”, bạn đang thực hiện nghĩa vụ này với khán giả.

Khán giả đến xem phim và kịch để được giải trí. Một phần những gì khán giả muốn là để được trải nghiệm và nhớ về việc mình là ai trong những tầng sâu thẳm nhất. Điều này một phần sẽ đạt được nhờ khả năng của diễn viên trong việc tiếp cận được “mình là ai” trong các tầng căn bản nhất, từ đó đưa khán giả vào một chuỗi trải nghiệm có ý nghĩa bất kể đó là chủ đề gì.

Gửi phản hồi

Related Posts

0987567168