Menu Đóng

Hội thảo Thực hành Trị liệu tâm lý bằng Kịch nghệ/Tâm kịch

Tiếp nối thành công của Hội thảo Tâm kịch tại Tp. Hồ Chí Minh giữa tháng Năm vừa qua, phương pháp trị liệu tâm lý qua kịch nghệ (Tâm kịch) sẽ được giới thiệu đến các nhà thực hành tâm lý học các cán bộ làm việc với các đối tượng cần trị liệu, hỗ trợ tâm lý… tại Hà Nội bởi chuyên gia Phan Ý Ly, Life Art và Trung tâm Tâm lý học Ứng dụng Sông Phố.

 

Thời gian: 8.00-12.00 thứ Tư ngày 6 tháng 6 năm 2012

Địa điểm: Black Box, Life Art, tầng 2, 56 Nguyễn Khuyến, Hà Nội

 

Hội thảo nhằm giới thiệu khái niệm Tâm kịch, các kỹ thuật thực hành cơ bản và trao đổi về hiệu quả và tiềm năng ứng dụng của kịch nghệ trong trị liệu tâm lý tại Việt Nam.

 

Kịch nghệ và Tâm lý học đều nghiên cứu về hành vi con người. Nhà tâm lý học Philip Zimbardo đã công nhận điều này khi ông nói: “Kịch nghệ, tâm lý học, và trị liệu đều chung mục đích tìm kiếm những tinh túy của bản chất con người và cố gắng sử dụng kiến thức này để nâng cao chất lượng cuộc sống cá nhân và cộng đồng” (Zimbardo, 1986).

 

Cũng như cách tâm lý học làm việc với những người gặp khó khăn trong suy nghĩ, cảm xúc, và hành vi, tâm kịch sử dụng quá trình kịch nghệ (trò chơi, ứng tác, kể chuyện, sắm vai..v.v) và sản phẩm kịch nghệ (con rối, mặt nạ, vở diễn..) để giúp mọi người hiểu được suy nghĩ và cảm xúc của mình tốt hơn, hoặc để giúp họ cải thiện hành vi. Tuy nhiên, không giống như phần lớn các loại hình trị liệu dựa chủ yếu vào ngôn ngữ lời nói, tâm kịch dựa vào việc thực hiện hành động để làm mọi thứ.

 

Chương trình

8.00-8.30: Đón tiếp

8.30-9.00: Giới thiệu lý thuyết Tâm kịch – Ông Ngô Minh Uy, Giám đốc SPAP

9.00-11.30: Thực hành Tâm kịch – Thạc sỹ Phan Ý Ly, Giám đốc Life Art

11.30-12.00: Trao đổi về hiệu quả và tiềm năng ứng dụng của kịch nghệ trong trị liệu tâm lý tại Việt Nam

 

A.  Thông tin về Tâm kịch

Tâm kịch là gì?  

Tâm kịch là các sử dụng kỹ thuật kịch nghệ để điều phối sự phát triển và sức khỏe tinh thần của con người. Những nhà trị liệu sử dụng tâm kịch có thể là nghệ sỹ hoặc nhà tâm lý học. Quá trình trị liệu hướng tới sự cân bằng cơ thể và trí óc, sử dụng chuyện kể, thần thoại, ngôn từ, con rối, mặt nạ … và cả ứng tác. Những phương tiện này sẽ cho phép người tham gia trị liệu khám phá những trải nghiệm khó khăn và đau đớn trong cuộc đời theo một cách gián tiếp.

Nhà trị liệu sử dụng tâm kịch làm việc trong bối cảnh đa dạng:

  • trong trường học
  • trong bệnh viện tâm thần
  • trong trung tâm điều trị sức khỏe
  • trong trại giam

Vì vậy, người tham gia trị liệu sẽ có nhiều nhu cầu khác nhau như: đứa trẻ có chứng tự kỷ, thanh niên tự hủy hoại bản thân, những người có tiền sử bị bạo hành tình dục hoặc bạo hành thể chất, những người gặp vấn đề về sức khỏe tinh thần hoặc phụ nữ mắc chứng trầm cảm sau sinh.. v.v

 

Các khái niệm trong tâm kịch

Trong khi các kỹ thuật tâm kịch có thể khác biệt tùy vào từng nhà trị liệu  và thời điểm.., tâm kịch vẫn có một số khái niệm chung.

 

Đầu tiên là việc sử dụng phép ẩn dụ thông qua hành động. Hành vi, vấn đề, và cảm xúc có thể được trình bày một cách ẩn dụ, cho phép người ta thấu hiểu một cách biểu tượng. Một số chuỗi hành vi có thể được coi như những “vai trò” khác nhau, ví dụ vai trò người mẹ, nạn nhân, sinh viên, hoặc người hùng. Những vai trò này có thể được thực hiện thông qua các tình huống giả tưởng, kéo theo những thấu hiểu sâu sắc hơn về vai trò này là có hại hay có ích, an toàn hay nguy hiểm. Cảm xúc có thể được trình bày với hình ảnh ẩn dụ như: sự tức giận được thể hiện bằng ngọn núi lửa, một quả bom phát nổ, hoặc đám cháy. Những hình ảnh này có thể được kịch tính hóa, cho phép thân chủ nhìn sâu được vào các phẩm chất của cảm xúc, cách nó vận hành tiêu cực hoặc tích cực trong cuộc đời của người này.

 

Biểu đạt qua cơ thể: cho phép vấn đề trừu tượng được trở nên cụ thể thông qua cơ thể người tham gia trị liệu. Chúng ta đều trải nghiệm cuộc sống trước hết qua xúc giác và cơ thể của mình, và chỉ sau này, khi đã lớn, chúng ta trải nghiệm qua ngôn ngữ và các ý nghĩ trừu tượng. Việc thể hiện ra một ý tưởng hoặc một trải nghiệm cho phép chúng trở nên “thật hơn” để đối diện như một sự hiển hiện thay vì một điều gì đó trừu tượng, qua cảm xúc hơn là chỉ qua suy nghĩ, trong thời khắc hiện tại thay vì qua việc hồi tưởng về quá khứ hoặc tương lai. Việc sử dụng cơ thể cho phép người tham gia trị liệu “trải nghiệm” hoặc “trải nghiệm lại” để học, để thực tập hành vi mới, hoặc để thử nghiệm cách thay đổi hành vi cũ. Điều này đặc biệt quan trọng đối với người có cách học qua thị giác (khoảng 2/3 dân số có cách học này).

 

Kỹ thuật tạo khoảng cách cho phép nhà trị liệu thay đổi mức độ thật – ảo của vai trò mà người tham gia trị liệu thực hiện. Một cách trực cảm, trẻ em sử dụng kỹ thuật tạo khoảng cách để bảo vệ mình khỏi sự xấu hổ và tội lỗi bằng cách thể hiện các nhân vật giông giống mình nhưng không phải mình.   Giả vờ là một cậu bé, bị cha mẹ bỏ rơi trong rừng sâu.. cho phép đứa trẻ khám phá cảm giác của nó khi bị trừng phạt hoặc bị bỏ rơi tinh thần bởi cha mẹ hoặc một người lớn quan trọng trong đời mình.

 

Đôi khi, trong những tình huống quá xúc động hoặc nặng nề đối với người tham gia trị liệu, nhà trị liệu sẽ sử dụng kỹ thuật tạo nhiều khoảng cách ví dụ như con rối để hỗ trợ người tham gia trị liệu tiếp tục đối diện với vấn đề mà không phải ngã gục vì đau đớn. Ở một khía cạnh khác, một số người tham gia trị liệu sẽ tạo ra khoảng cách duy ý chí quá lớn từ vấn đề của mình đến mức họ khó kết nối được với cảm xúc của bản thân. Họ cần ít sự tưởng tượng hơn và tham gia nhiều hơn về cảm xúc để có thể đối diện được vấn đề một cách trực diện và thành thật.

 

B. Chuyên gia trị liệu sử dụng tâm kịch – họ là ai?

Phần lớn các chuyên gia tâm kịch đến từ ngành sân khấu. Họ là những cá nhân muốn sử dụng kịch nghệ để hỗ trợ mọi người một cách trực tiếp, hoặc sử dụng sân khấu như một phương tiện thay đổi xã hội, thay vì chỉ đơn giản là giải trí.

Một số rất ít các chuyên gia tâm kịch đến từ ngành trị liệu tâm lý. Họ có những tấm bằng thạc sỹ hoặc tiến sỹ về tâm lý học hoặc tư vấn tâm lý… và nhận ra rằng nói chuyện không đủ để trị liệu và muốn có các cách thiết thực và sáng tạo hơn để khám phá vấn đề và thực hành thay đổi hành vi cùng người tham gia trị liệu.

 

C. Ứng dụng Tâm kịch tại Việt Nam

Tại Hà Nội, nhằm tạo thói quen chăm sóc sức khỏe tinh thần và kết nối với bản thân cho cộng đồng trong cuộc sống hàng ngày, Life Art đã ứng dụng các kỹ thuật tâm kịch và nghệ thuật trị liệu dưới hình thức khóa học trải nghiệm dành cho mọi đối tượng. Những kỹ thuật này được vận dụng phù hợp với từng lứa tuổi và chủ đề của khóa trải nghiệm.

Bên cạnh việc đó, Life Art cũng đã và đang thực hiện các dự án ứng dụng nghệ thuật  trị liệu và tâm kịch dành cho những đối tượng có nhu cầu đặc biệt tại Việt Nam.

 

D. Giới thiệu chuyên gia 

Ngô Minh Uy tốt nghiệp cử nhân Tâm lý – Giáo dục năm 2001 tại đại học Sư phạm Tp. HCM, sau đó Anh được hướng dẫn thực hành lâm sàng tham vấn tâm lý bởi một chuyên gia người Mỹ làm việc tại Tp. HCM với gần 1000 giờ giám sát. Trong thời gian từ 2004 – 2008, anh theo học và lấy chứng nhận chương trình đào tạo Tâm lý trị liệu hệ thống gia đình của các chuyên gia thuộc trường Đại học Công giáo Louvain, Vương quốc Bỉ – trong chương trình hợp tác với Trung tâm đào tạo và bồi dưỡng cán bộ y tế (nay là đại học Y Phạm Ngọc Thạch) Tp. HCM. Từ năm 2008 đến nay, anh được đào tạo trong chương trình cao học về tham vấn tâm lý tại đại học Công giáo Assumption Thailand.

 

Anh Ngô Minh Uy có kinh nghiệm 10 năm làm việc trong môi trường tham vấn tâm lý chuyên nghiệp và Tâm lý học đường tại nhiều tổ chức khác nhau tại Tp HCM, Hà Nội,… Ngoài ra anh cũng tham gia các chương trình chăm sóc sức khỏe tinh thần cho người lao động trong các doanh nghiệp/ tổ chức lớn tại Tp. HCM với vai trò là chuyên gia tham vấn tâm lý, hoặc chuyên gia can thiệp khủng hoảng tâm lý. Anh cũng có kinh nghiệm tham gia các chương trình đào tạo chuyên môn với vai trò giảng viên thỉnh giảng cho các trường đại học như: Đại học Mở Tp. HCM, Đại học Khoa học XH&NV Tp. HCM, Đại học Sư phạm Hà Nội, Đại học Hoa Sen…

 

Anh Ngô Minh Uy hiện là Giám đốc trung tâm Tâm lý học Ứng dụng Sông Phố (SPAP), phụ trách đào tạo và phát triển. Anh cũng có vai trò là thành viên Ban chấp hành Trung ương Hội Tâm lý – Giáo dục Việt Nam, thành viên Ban chấp hành Hội Tâm lý – Giáo dục Tp. HCM, thành viên của một số hiệp hội quốc tế như: Hiệp hội Tâm lý học Hoa Kỳ (APA), Hiệp hội Tâm lý học Ứng dụng quốc tế (IAAP), Hiệp hội Tâm lý học Á Châu (APsyA), và Liên hiệp Phát triển tâm lý học đường tại Việt Nam (CASP-V)

 

Phan Ý Ly tốt nghiệp đại học tại Ấn Độ chuyên ngành Tâm lý học (tư vấn tâm lý) và Xã hội học năm 2001. Về Việt Nam, cô có hơn 3 năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực phát triển cộng đồng với Liên hiệp Quốc và các tổ chức NGOs.

Năm 2005 cô trở thành học giả Chevening Việt Nam đầu tiên tốt nghiệp hạng ưu chuyên ngành Sử dụng Sân khấu và Truyền thông trong Phát triển con người tại Vương quốc Anh.

 

Năm 2010 cô thành lập Life Art, tổ chức đầu tiên trên thế giới với mô hình doanh nghiệp xã hội, ứng dụng nghệ thuật trong phát triển con người và thúc đẩy loại hình nghệ thuật biểu diễn.

 

Phan Ý Ly cũng là một nghệ sỹ sân khấu thử nghiệm và là người sáng lập Sân khấu Nháp. Phan Ý Ly được biết đến tại Việt Nam qua nhiều tác phẩm sân khấu thể nghiệm và các dự án phát triển cộng đồng mang tính tiên phong.

Cô đã làm việc với các nhóm đối tượng rất đa dạng trong xã hội tại nhiều nơi như Việt Nam, Anh, Kenya, Thái Lan, Philippines, Thụy Điển, Malaixia.

 

 

E. Giới thiệu đơn vị tổ chức  

Life Art 

Life Art là doanh nghiệp xã hội đầu tiên và duy nhất tại Việt Nam chuyên sâu về nghiên cứu, phát triển và thực hành phương pháp Nghệ thuật Ứng dụng  trong phát triển con người. Life Art cũng tự hào là một doanh nghiệp xã hội hiếm hoi trên thế giới trong lĩnh vực này.

  • Trong 2 năm hoạt động, Life Art đã đóng vai trò chủ đạo trong việc đặt nền móng cho lĩnh vực Nghệ thuật Ứng dụng tại Việt Nam.
  • Life Art đã và đang xây dựng mạng lưới hoạt động và cơ sở lý thuyết bằng tiếng Việt về lĩnh vực này nhằm giới thiệu đến xã hội các khái niệm, lý thuyết cũng như kỹ năng thực hành phương pháp Nghệ thuật Ứng dụng.
  • Life Art cũng là tổ chức đầu tiên trên thế giới đem lợi ích của phương pháp phát triển con người qua nghệ thuật đến với mọi người dân trong xã hội qua các lớp học cộng đồng
  • Là tổ chức đầu tiên tại Việt Nam với tầm nhìn và sứ mệnh kết nối nghệ sỹ và sự nghiệp phát triển cộng đồng.

Trung tâm Tâm lý học ứng dụng Sông Phố

Trung tâm Tâm lý học ứng dụng Sông Phố (SPAP) là một tổ chức thuộc Hội khoa học Tâm lý – giáo dục Việt Nam được thành lập tháng 01 năm 2011. SPAP chuyên sâu vào ứng dụng khoa học tâm lý trong việc cung cấp các dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm lý; huấn luyện và đào tạo; nghiên cứu tâm lý; trắc nghiệm tâm lý cho cá nhân, gia đình, nhóm, tổ chức và cộng đồng.

 

SPAP cũng chú trọng cung cấp thông tin tâm lý thông qua hội thảo, hội nghị khoa học; thảo luận chuyên đề; bản tin, chuyên san; sản xuất các chương trình phát thanh, truyền hình liên quan đến lĩnh vực Tâm lý học ứng dụng

Ngoài ra, SPAP cũng phát triển hoạt động tâm lý cộng đồng thông qua hỗ trợ tâm lý tức thời và cấp thiết cho các vấn đề nảy sinh trong xã hội như nghiện rượu, lạm dụng tình dục, bạo lực gia đình, khủng hoảng và tự tử.

Gửi phản hồi

Related Posts

0987567168